แนะนำสินค้าชีวภาพ

เทคนิคการใช้จุลินทรีย์อีเอ็มกับเห็ด
แหล่งข้อมูลจากหนังสือเกษตรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๑ ประจำเดือนมีนาคม – เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๓
ประสบการณ์การใช้ EM / โดย ปิยะนัตต์  รุจิรวรรธน์
สวนเห็ดขิมตั้งอยู่ที่ ๓๕๕ หมู่ ๑ ตำบลหินเหล็กไฟ อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ มีเจ้าของคือคุณประทีปและคุณวัชราภรณ์ ไชยชมพู จากอาชีพครูเกษตรของคุณประทีป ไชยชมพู ผันตัวเองมาเป็นเกษตรทำอาชีพเพาะเห็ดขาย หลังจากหาประสบการณ์จากโรงเรียนและเรียนรู้การเพาะเห็ดด้วยเทคนิคที่ใช้จุลินทรีย์ EM จากฟาร์มเห็ดขจรวิทย์ จังหวัดลพบุรี ฟาร์มเห็ดแห่งแรกที่นำ EM ไปใช้นำความรู้กลับมาพัฒนาโครงการเพาะเห็ดของโรงเรียนอาชีวเกษตรสงเคราะห์สระบุรี จนเจริญก้าวหน้าเนื่องจากมีความรักและชอบการเพาะเห็ด ประกอบกับชอบอาชีพอิสระ จึงออกมาหาประสบการณ์จริงกับอาชีพการเพาะเห็ด
คุณประทีปได้เล่าให้เราฟังว่า
“การทำจริง ขายจริง ก็ต้องมาหาประสบการณ์ เจอปัญหาอะไรหรือเปล่า เหมือนเรายังอยู่โรงเรียนก็ดี มันก็ยังไปไม่ถึงจุดที่เราต้องการจะไป ก็คือเรื่องของการตลาด เตรียมใจอยู่แล้วว่าออกมาก็ต้องมาเจอปัญหาแน่นอน เพราะเราไม่มีฐานรองรับ มาเริ่มต้นใหม่ ก็แค่ใจที่เราเตรียมมาว่าปัญหาต่างๆ ตำราก็คือครูบาอาจารย์แก้ไขไป เรียนรู้ไปๆ หลายๆ ปีเข้ามันก็สอนเราทุกเรื่อง ส่วนใหญ่เทคนิคการผลิตไม่ค่อยมีปัญหาหรอก มันไปของมันได้ คือก็ต้องมาเรียนรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ต้องรู้จักบันทึกรายรับ รายจ่าย รู้จักตัดอะไรไป แล้วก็พึ่งตนเองให้มากๆ แล้วก็ทำออกมา…..”
ในระยะ ๕-๗  ปีแรกที่เริ่มทำ สวนเห็ดขิมจะขายดอกเป็นส่วนใหญ่ เวลาที่ดอกเห็ดออกแต่ละครั้ง บางครั้งก็ต้องวิ่งหาตลาด ปัจจุบันจึงมาขายก้อนเห็ดเป็นส่วนใหญ่ ทำอยู่  ๒ ชนิดคือ เห็ดนางฟ้าภูฐาน และเห็ดขอนดำ โดยจะผลิตตามยอดที่สั่งซื้อ อาศัยแรงงานภายในครอบครัว จากในระยะแรก ปากต่อปาก และเป็นที่รู้จักในแวดวงการเพาะเห็ดในระยะเวลาไม่นาน มียอดสั่งซื้อในแต่ละเดือนไม่ต่ำกว่าหมื่นก้อน

EM

EM

 

วิธีทำเห็ดก้อนมีดังนี้
วัสดุอุปกรณ์
๑.  ขี้เลื่อย                   ๑๐๐ กก.

๒.  รำละเอียด                  ๖ กก.

๓.  ปูนขาว                       ๑ กก.

๔.  ยิปซัม                      ๐.๕ กก.

๕.  กะปิ                           ๑ ช้อนแกงละลายน้ำ

๖.  น้ำหมักต่าง ๆ ได้แก่ น้ำหมักเศษอาหาร ฮอร์โมนผลไม้ EM ขยาย และกากน้ำตาล อย่างละ ๒๐๐ ซีซี. ผสมน้ำ ๑๐๐ ลิตร

วิธีผสมและหมัก

นำวัสดุมาคลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วนำน้ำหมักต่าง ๆ ที่ผสมน้ำไว้แล้วรดลงวัสดุ คลุกเคล้าให้เข้ากันให้มีความชื้นประมาณ ๓๐% หมักไว้ ๑วันจึงนำมาบรรจุก้อน             คุณประทีปบอกว่านอกจากการใช้น้ำหมักต่าง ๆที่หมักด้วย EM ซึ่งได้ผลดีอยู่แล้ว ยังมีเคล็ดลับอีกหนึ่งอย่าง คือน้ำกะปิ ซึ่งส่วนใหญ่เรามักพบเห็นกับการใช้กับการเร่งรากต้นไม้ เช่นพวกไม้ที่ตอนไม่ออก  คุณประทีปบอกว่าได้รับความรู้นี้จากการไปอบรมเกษตรกรคลื่นลูกใหม่ ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่ทางจังหวัดส่งไป จึงคิดว่าถ้านำมาใช้ในการเพาะเห็ดน่าจะมีผลดี จึงนำมาผสมกับเห็ดสังเกตุเห็นว่าเชื้อเห็ดเดินเร็วขึ้นจากปกติ ๔๐ วันเมื่อผสมน้ำกะปิ เพียง ๒๕ วันก็เดินเต็ม จึงเพิ่มน้ำกะปิเป็นอีกส่วนผสมหนึ่ง และนำมาใส่ในปุ๋ยด้วยเพื่อเร่งรากต้นไม้             หลังจากอัดก้อนเสร็จเรียบร้อยก็นำมานึ่งที่เตา ใช้ความร้อนประมาณ ๑๐๐ องศาเซลเซียส ต่อเนื่อง ๓ ชั่วโมง และนำออกมาพักให้เย็นแล้วหยดเชื้อและบ่มไว้ในโรงเรือน ประมาณ ๓๐ วันก็จำหน่ายได้ก้อนเห็ดนางฟ้าภูฐาน จำหน่ายราคาก้อนละ ๗ บาท เห็ดขอนดำก้อนละ ๘ บาท             คุณประทีปบอกกับทีมงานว่า โอกาสที่จะมีก้อนเห็ดเสีย มีน้อยมากหากหมักวัสดุด้วยอีเอ็มดีแล้วโอกาสที่จะปนเปื้อนเชื้อโรคแทบจะไม่มี ยกเว้นอาจจะปนเปื้อนจากเชื้อเห็ดที่หยดเข้าไป

การดูแลรักษา

ในระยะที่ดอกยังไม่ออกจะยังไม่รดน้ำ จะเริ่มรดน้ำเมื่อดอกออก ปกติรด ๓ เวลาคือเวลาเช้า เที่ยง และเย็น ถ้าหน้าฝนจะรดวันละครั้ง ส่วนหน้าหนาวจะเพิ่มความถี่ โดยให้สังเกตจากตัวดอก จะเป็นตัวบอกความชื้น ถ้าความชื้นพอดี ดอกก็ไม่แห้ง        ลักษณะโรงเรือนของสวนเห็ดขิมจะเป็นอาคารเปิดโล่ง บังด้วยตาข่ายสีเขียวด้านข้าง คุณประทีปบอกว่า โรงเรือนที่นี่เป็นโรงเรือนอเนกประสงค์สามารถใช้เปิดดอก บ่มเชื้อ ได้ภายในโรงเดียว เพียงแต่ต้องรักษาความสะอาด อย่าให้มีแหล่งอาหารของเชื้อโรคก็จะไม่มีปัญหาการปนเปื้อนแต่อย่างใด             นอกจากการทำก้อนเห็ดโดยใช้ขี้เลื่อยเป็นวัสดุหลักแล้ว คุณประทีปยังได้ทดลองใช้หญ้าฟางและใบหญ้าแฝกแทนขี้เลื้อย เพราะสามารถปลูกและหาได้ในท้องถิ่น โดยเฉพาะหญ้าแฝกที่ปลูกง่าย บำรุงดิน ใบก็นำมาใช้ประโยชน์ได้ ใบนำมาหมักแล้วก็สับ เรื่องเห็ดก็จะเป็นเรื่องง่าย ต่างจากขี้เลี่อยที่มีราคาแพงและต้องสั่งมาจากภาคอื่นๆ การสอนให้ชาวบ้านทำเห็ดก็จะเป็นเรื่องง่าย โดยอยู่ในช่วงการพัฒนาสูตรให้มีความเหมาะสม จากการทดลองในรุ่นแรกพบว่าเมื่อใช้ฟางเป็นวัสดุ ดอกเห็ดจะออกถี่กว่าการใช้ขี่เลื่อยแต่ดอกยังไม่ใหญ่มากนัก ยังต้องพัฒนาสูตรอาหารเห็ดต่อไป             ก้อนเห็ดที่เหลือจากการขายก็จะนำมาเลี้ยงไว้เพื่อขายดอกแพ็คใส่ถุงขายในตลาดเช้าบ้าง ตอนเย็นบ้าง มีลูกค้าประจำที่เหนียวแน่น เพราะเห็ดมีคุณภาพสดใหม่             เมื่อเก็บดอกหมดแล้ว ระยะเวลาประมาณ ๕-๖ เดือน ก้อนเห็ดเหล่านี้ก็จะถูกนำมาเป็นส่วนผสมของปุ๋ยโบกาฉิ เป็นรายได้อีกทางหนึ่งของสวนเห็ดขิม และเป็นรายได้หลักในช่วงฤดูฝนที่จะมียอดสั่งซื้อเข้ามามาก จนกระทั่งผลิตไม่ทัน โดยส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรที่รักการทำเกษตรอินทรีย์เช่น นาข้าว และยางพารา             นอกจากการทำเห็ดและทำปุ๋ยขายแล้ว ภายในสวนเห็ดขิมที่ร่มรื่นเต็มไปด้วยต้นไม้นานาชนิด ยังปลูกพืชผักสวนครัวและพืชสมุนไพรไว้รับประทานเองในครอบครัว และนำมาปั่นเป็นผักผลไม้บำรุงสุขภาพ ขายเป็นรายได้อีกทางหนึ่ง  จากการปั่นไว้รับประทานเอง ก็มีคนขอซื้อ และกลายเป็นอาชีพไปโดยปริยาย น้ำผักผลไม้ปรุงรสใส่น้ำผึ้ง มีสูตรผสมผสานทั้งมะเขือเทศ แอปเปิ้ล แครอท ใบมะรุม ว่านแปะตำปึง ว่านฮง๊อก มะนาว ขึ้นฉ่าย และอื่นๆตามผักที่หาได้ในแต่ละวัน ล้วนแล้วแต่มีสรรพคุณเป็นสมุนไพรบำรุงร่างกายทั้งสิ้น             นอกจากนี้ภายในบ้านยังเพาะกล้าไม้ชนิดต่างๆ ไว้จำหน่ายรวมทั้งผักหวานป่าที่เพาะจากเมล็ด และกำลังตอนกิ่งไว้เพื่อลงปลูกเป็นรายได้ที่กำลังจะเข้ามาอีกในอนาคต นอกจากการประกอบอาชีพ เพื่อหารายได้เลี้ยงครอบครัวแล้ว ที่สวนเห็ดขิมยังเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง ของจังหวัดบุรีรัมย์มีคณะเข้ามาศึกษาเยี่ยมชม รวมทั้งเชิญให้ไปเป็นวิทยากรบรรยายให้กับเกษตรกรที่สนใจอีกด้วย
คุณประทีปได้กล่าวทิ้งท้ายว่า             การใช้ชีวิตให้มันพอดีให้มีความสุข ความสำคัญคือความสุข เงินทุกคนก็ต้องการ แต่ไม่สุดโต่งว่าต้องทำยอดจะต้องหารายได้มากๆ ตรงนั้นไม่ได้ไปยึดวัตถุมากเลย เอาให้มันพอดีกับแรงงานของเราความสุขของเราระยะยาว เราจะทำได้อีกกี่ปีๆทำแล้วเส้นเลือดแตกทำแล้วกลุ้ม ตรงนั้นก็ไม่เอา คือต้องมีความสุขแล้วก็อยู่ได้ ทำไปทำมาหลายปีเข้าคนก็รู้ มันก็เหมือนกับต้นไม้ให้ดอกให้ผล แตกกิ่งก้านสาขาคนก็เริ่มรู้ แต่หลักการเราอาจจะใช้เวลาหน่อยเพราะคนยังไม่รู้ ไม่ได้โฆษณาประชาสัมพันธ์ทางไหนเลยอาศัยค่อยๆโต ไม่ใจร้อน ไม่หากินอย่างนั้น อาชีพเกษตรมันหากินตลอดชีวิต ถ้าเรายังมีแรงต่อไป

Related posts:

Leave a Reply

Page 1 of 11

ยินดีต้อนรับทุกๆท่านครับ
เพิ่มเพื่อน
SiamMushroom.com สยามเห็ดฟาร์ม ศูนย์รวมทุกอย่างเกี่ยวกับเห็ด รู้ลึก รู้จริง จากประสบการณ์โดยตรงกว่า 10 ปี เรามีทั้งข้อมูล ความรู้ เคล็ดลับ เทคนิก ต่างๆ เกี่ยวกับ การเพาะเห็ด การทำโรงเรือน การเพาะเห็ดอย่างยั่งยืน สนใจหรือมีข้อสงสัยติดต่อสอบถามได้ครับ

Line id = http://line.me/ti/p/fCnGrmYhKc
กด Like พูดคุยกันบน Facebook
มั่นใจในคุณภาพของเรา
สินค้ามาใหม่